Tết là dịp để mọi người cùng nhau mua sắm các vật dụng, đồ dùng trong gia đình. Vào dịp này, các mặt hàng thực phẩm truyền thống để dùng và làm quà tăng gấp nhiều lần so với ngày thường. Để đáp ứng nhu cầu thị trường đó, việc sản xuất, kinh doanh hàng thực phẩm kém chất lượng, hàng giả còn phổ biến, các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu cũng tăng lên đột ngột cả chủng loại lẫn số lượng. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Bác sĩ Trần Kim Anh - Chi cục Trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm về các vấn đề cần lưu ý khi chọn mua hàng Tết.

BS Trần Kim Anh.

             PV: Thưa bác sĩ, những khuyến cáo của ngành khi chọn mua hàng thực phẩm trong dịp Tết này là gì?

             BS. Trần Kim Anh: Để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) trong dịp Tết Nguyên đán Canh Dần, các cơ sở sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng cần thực hiện một số biện pháp sau: Đối với các cơ sở sản xuất chế biến thực phẩm, không sử dụng phụ gia, phẩm màu nằm ngoài danh mục cho phép của Bộ Y tế; đảm bảo đúng quy định về điều kiện VSATTP; thực hiện đúng quy chế ghi nhãn hàng hóa; bảo quản và vận chuyển thực phẩm phải bảo đảm an toàn, phù hợp với đặc điểm của từng loại thực phẩm. Đối với cơ sở kinh doanh buôn bán thực phẩm, chỉ kinh doanh, buôn bán những loại thực phẩm được cơ quan chức năng chứng nhận đảm bảo VSATTP cho người tiêu dùng; tuyệt đối không bày bán các thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hết hạn sử dụng; đảm bảo điều kiện VSATTP trong bảo quản và trong quá trình vận chuyển lưu thông.

             Đối với cơ sở kinh doanh, dịch vụ, phục vụ ăn uống trong lễ hội, hội chợ, siêu thị và tại khu du lịch, phải có đủ nước sạch và bồn rửa tay cho khách hàng sử dụng; nơi chế biến thực phẩm phải sạch, cách biệt nguồn ô nhiễm như: Cống rãnh, rác thải, công trình vệ sinh, nơi bày bán gia súc, gia cầm; tuyệt đối không sử dụng các chất phụ gia, chất bảo quản ngoài danh mục cho phép của Bộ Y tế; nơi bày bán thức ăn trên giá cao hơn 60 cm so với mặt đất; thức ăn phải được bày bán trong tủ kính; nhân viên làm dịch vụ phải được khám sức khoẻ, xét nghiệm phân định kỳ 1 lần/năm, có giấy chứng nhận đã được tập huấn kiến thức về VSATTP và bảo đảm thực hành tốt vệ sinh cá nhân; có dụng cụ đựng chất thải kín, có nắp đậy và thu gom hằng ngày.

               Đối với bếp ăn, hộ gia đình cần thực hiện 10 nguyên tắc vàng chế biến thực phẩm an toàn: Chọn thực phẩm tươi, sạch tự nhiên, không dập nát; thực hiện “Ăn chín, uống sôi”; ngâm rửa sạch rau quả tươi, nhất là các loại dùng ăn sống; ăn ngay sau khi thức ăn vừa nấu xong; che đậy, bảo quản cẩn thận; đun kỹ thức ăn đã quá bữa trước khi dùng lại; không để lẫn thứa ăn sống và thức ăn chín, không dùng chung dụng cụ chế biến thức ăn sống và thức ăn chín; rửa tay trước khi chế biến thực phẩm; dụng cụ và nơi chế biến luôn sạch sẽ gọn gàng và khô ráo; không ăn các thức ăn ôi thiu, mốc hỏng; dùng nước sạch để chế biến thức ăn, đồ uống. Đối với người tiêu dùng: Phấn đấu mỗi người hãy là “người tiêu dùng thông thái” trong việc chọn mua và sử dụng thực phẩm.

             PV: Vấn đề lưu ý khi chọn mua các sản phẩm như thế nào, thưa bác sĩ?

             BS. Trần Kim Anh: Người tiêu dùng nên thận trọng khi mua thực phẩm làm quà biếu, nên cân nhắc, chọn lựa kỹ món hàng mình dự định mua. Bao bì phải được xem xét kỹ lưỡng: Tên cơ sở sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, được sản xuất theo tiêu chuẩn nào, cơ quan chứng nhận tiêu chuẩn, thành phần dinh dưỡng, định lượng gói bánh có tương ứng như đã ghi trên bao bì hay không… Với những loại thực phẩm có màu nên thận trọng khi mua những thực phẩm có màu loè loẹt. Chú ý thời hạn sử dụng trên bao bì có bị cạo sửa, không ghi thời hạn sử dụng hoặc hạn sử dụng không rõ ràng. Tốt nhất nên mua những loại thực phẩm nào đã dùng qua, biết rõ chất lượng bên trong sau khi xem xét kỹ bao bì bên ngoài.

             Nên mua rau quả có nguồn gốc an toàn; chọn mua loại không dập nát, không héo úa, không có mùi lạ, không có dấu hiệu bất thường như quá “mập”, “quá phồng” hoặc có dấu hiệu thối rữa. Khi sử dụng cần nhặt tách từng lá, từng cọng rau, ngâm ngập trong nước muối từ 15-20 phút để hòa tan chất bảo vệ thực vật (nếu có), sau đó rửa trôi 2-3 lần dưới vòi nước sạch chảy liên tục hoặc trong chậu nước đầy, nếu là quả nên gọt vỏ, bỏ những phần dập nát. Chọn mua đồ hộp: Đồ hộp còn tốt là hai nắp hộp lõm vào; gõ vào có tiếng kêu đanh. Nếu nắp hộp phình ra, 2 nắp phồng lên, gõ vào tiếng kêu bịch bịch, chứng tỏ đồ hộp đã bị hỏng. Kiểm tra nắp hộp lỏng, hở hoặc hộp bị rỉ, thủng lỗ thì không nên chọn loại này.

             Tết là dịp họp mặt gia đình, bạn bè quây quần bên mâm cổ, tiệc tùng "đụng" nhau nào ly bia, cốc rượu nhưng cũng cần lưu ý không nên sử dụng quá nhiều thực phẩm chứa nhiều chất béo như thịt, mỡ động vật.... Đặc biệt là không vui say quá chén dễ xảy ra ngộ độc thực phẩm hay dẫn đến tai nạn giao thông làm mất vui trong những ngày Tết. Mỗi người hãy nêu cao trách nhiệm tự bảo vệ mình, bảo vệ gia đình mình và bảo vệ cộng đồng, vui xuân nhưng đừng quên đảm bảo VSATTP.

             PV: Xin chân thành cảm ơn bác sĩ!